چاپ
دسته: یادداشت ها و مقاله ها

 

"توسعه همکاریهای علمی، پژوهشی و فناوری بین کشورهای مسلمان"

متن سخنرانی دکتر نیلی رئیس محترم دانشگاه تهران

در همایش بین‌المللی آینده جهان اسلام در افق 1414 شمسی

بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و به نستعین انه خیر ناصر و معین.

عرض سلام دارم و ابراز خوشحالی می­‌کنم که در جمع اندیشمندان حاضر در این همایش مهم و ارزشمند حضور پیدا کردم.

آینده‌­ی جهان اسلام و توجه به آنچه که می­‌تواند و باید محقق شود در بازه‌­ی زمانی تا 1414 شمسی (2035 میلادی) نگاه منطقی و عاقلانه‌­ای است تا توجه برنامه‌­ریزان، دست­‌اندرکاران و سیاست­‌گذاران توسعه در جهان اسلام و کشورهای اسلامی به اهمیت داشته‌­ها و بایدهایی که در آینده مورد توجه قرار می‌­گیرد متوجه و معطوف شود. قطعاً در صحبت‌­هایی که قبل از من اینجا مطرح شد مسائل زیادی در حوزه‌­ی ظرفیت‌­ها و توانمندی‌های کشورهای اسلامی طرح شده است که توفیق نداشتم بیشتر آنها را بشنوم، اما آنچه که می‌­شود به عنوان مؤلفه­‌های مهم به آن اشاره کرد این است که کشورهای اسلامی جمعیت قابل توجهی از جمعیت جوان را در خود جای داده‌­اند. نکته­‎ی مهم جمعیت، بخش جوان جمعیت کشورهای اسلامی است؛ بخش جوان مستعد و با نگاهی که فرهنگ اسلامی به تعلیم و تربیت آموزش دارد این نسل جوان سرمایه­‌ی بزرگی است.

قطعاً استحضار دارید که سرمایه­‌ی انسانی مهمترین سرمایه­‌ی هر جامعه­‌ای است که ما به لطف الهی در کشورهای اسلامی سرمایه‌­ی انسانی را در ظرفیت­‌ها و توانمندی‌­های مختلف داریم. کنار این منابع طبیعی ظرفیت دیگری است که بخش مهمی از منابع طبیعی مهم از جمله انرژی را در کشورهای اسلامی داریم. کنار این وسعت کشورهای اسلامی، پراکندگی آن در جهان و ضمناً پراکندگی مسلمانان هم در کشورهای اسلامی و هم در سایر کشورها به عنوان گروه‌­های ملی، فرهنگی و مذهبی در اکثر کشورها حضور دارند. بسیاری از مهاجرین از کشورهای اسلامی توانمندی­‌های علمی، فناوری و بعضاً اقتصادی را همراه خود دارند که آن هم به نوبه­‌ی خودش می­‌تواند قابل توجه باشد.

آنچه که بنده در چند دقیقه‌­ای که وقت شما را گرفتم عرض می­‌کنم این است که ما در شرایط فعلی در حوزه­‌ی علوم، تحقیقات و فناوری در کشورهای اسلامی ظرفیت­‌های بسیار خوبی را داریم. جایگاه تعدادی از کشورهای اسلامی در حوزه­‌ی علوم، تحقیقات و فناوری جایگاه مهمی است. عموماً کشورهای پیش‌روی علمی در جهان اسلام بین 20 تا 25 کشور پیشتاز در این حوزه هستند. از کشورهای منطقه کارهای علمی جمهوری اسلامی ایران، ترکیه، مالزی، در بعضی از زمینه‌­ها عربستان صعودی و پاکستان در سطح جهانی شناخته شده است. نیروی انسانی تربیت‌­یافته در این کشورها ظرفیت بسیار خوبی را برای توسعه بر مبنای دانش و فناوری‌های روز فراهم کرده است که حتماً با هماهنگی، همکاری و هماندیشی­‌هایی که در غالب همکاری­‌های مشترک بین کشورهای اسلامی صورت می­‌گیرد می­‌تواند به ظرفیت­‌های بزرگ برای توسعه­‌ی همه­­‌جانبه‌­ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در کشورها کمک کند و طبعاً این توسعه به منظور ایجاد رفاه، آسایش و ارتقاء سطح زندگی تک تک مردم مسلمان کشورهای اسلامی خواهد بود.

نگاه اسلام به انسان این است که همه­‌ی انسان­‌ها برای ارائه­‌ی خدمت برای ما مساوی هستند و لذا قطعاً منافع دستاوردهای علمی و توسعه­‌ی علمی در کشورهای جهان اسلام به همه­‌ی کشورهای جهان هم خواهد رسید و می‌­رسد، کما اینکه تولیدات علمی ما سخاوتمندانه در مجامع علمی دنیا در اختیار همه قرار می‌­گیرد. ما در جمهوری اسلامی ایران توسعه‌­ی علم و فناوری و دستاوردهای دانشمندان خود را به عنوان یک نعمت الهی می‌شناسیم و تلاش، برنامه­ و آرزوی ما این است که همه­‌ی این ظرفیت­‌هایمان را با کشورهای دوست، برادر، همسایه­‌ها و یا کشورهای مسلمان دورتر از مرزهای خودمان به اشتراک بگذاریم.

تلاش ما این است که اولویت‌­های همکاری را با کسانی که می‌­توانند در کنار ما در توسعه‌­ی علم و پژوهش قرار بگیرند به اشتراک بگذاریم. ارائه‌­ی خدمات علمی، آموزشی و پژوهشی به جوانان کشورهای اسلامی از اولویت‌های فعالیت­‌های علمی در جمهوری اسلامی است که بخش مهمی از آن را وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بر عهده دارد و از نمونه همکاری­‌هایی که ما در سال­‌های اخیر در این زمینه شروع کردیم همکاری­‌ای است که بین کشورهای در حال توسعه­‌ی گروه دی هشت (گروه 8 کشور اسلامی در حال توسعه) است که در ذیل همکاری­‌ها دانشگاه مشترکی را تحت عنوان دانشگاه دی هشت بنیان‌گذاری کردیم که در روزهای آتی نشستی در رابطه با فعالیت این دانشگاه با کشورهای گروه دی هشت و نمایندگانشان داریم که می‌­تواند در نوع خود یک مدل همکاری خوب به حساب بیاید.

از طرف دیگر بعضی از دانشگاه‌­های ما در کشورهای همسایه و کشورهای دیگر شعباتی را ایجاد کردند و ما از ایجاد این واحدهای علمی و آموزشی حمایت می­‌کنیم که امیدواریم بتوانیم از این طریق خدمات علمی- پژوهشی را در اختیار برادران و خواهران مسلمان خودمان در کشورهای همسایه بگذاریم. آمادگی زیادی در چارچوب قوانین مصوب جمهوری اسلامی ایران وجود دارد تا در مطالعات منطقهای و مطالعات آینده پژوهی و مطالعات در رابطه با علوم مختلف همکاری گستردهای را بر قرار کنیم و از طرف دیگر آمادگی انتقال تجربیاتمان در حوزههای علم و فناوری را داریم. یافتههای علمی خود را در قالب پارک‌های علم و فناوری به سمت اشتغالزایی، تولید سرمایه و ثروت از طریق دانش هدایت کردیم. مرکز رشد در کشور ایجاد شده که ما در بعضی از ملاقاتهایی که با مسئولین حوزههای علم و فناوری کشورهای همسایه و بعضی کشورهای مسلمان داشتیم این آمادگی را اعلام کردیم که ظرفیتها را به عنوان تجربه خوب خودمان میتوانیم به اشتراک بگذاریم.

در خاتمه صحبتهایم این را عرض میکنم که توسعه پایدار در حوزههای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی بر یافتههای علمی و تلاش‌های دانشمندان، اساتید، دانشجویان و محققین ما استوار است که حتماً در آنچه که به عنوان مسیر برای آینده توجه میشود محور اصلی میتواند توسعه همکاریهای علمی، پژوهشی و فناوری بین کشورهای مسلمان باشد. قطعاً ظرفیت‌های زیادی وجود دارد که ممکن است در شرایط فعلی آنها را نشناسیم اما با شروع همکاریهای مرزی این ظرفیتها خودشان را نشان خواهند داد و انشاءالله شاهد روزی باشیم که بتوانیم تمام داشتههای علمی و تحقیقاتی خودمان را در اختیار مسلمانان جهان و در ادامه آن مردم دنیا قرار دهیم.

از توجه شما خیلی متشکرم.

 

*این مطلب متن سخنرانی جناب آقای دکتر نیلی رئیس محترم دانشگاه تهران در مورخه 1398/2/8 در افتتاحیه همایش بین‌المللی آینده جهان اسلام در افق 1414 شمسی است که توسط موسسه آینده‌پژوهی جهان اسلام و با همکاری دانشگاه تهران برگزار شد.

 

e-max.it: your social media marketing partner