گزارش ویژه شماره 46

 امارات متحده عربی و حصار استراتژیک در برابر ایران

محمدرضا محمدی

پژوهشگر مؤسسه آینده پژوهی جهان اسلام

 

سیر تحولات منطقه دنبال خیزش ­های مردمی از سال 2011، برخی کشورها را بر آن داشت تا به دنبال سهم­ خواهی و تعریف جایگاه مشخص و به تبع آن ایجاد نقشی جدید برای خود در منطقه و در عرصه­ ی بین الملل باشند. یکی از این کشورها که به صورت بارزی تمام تلاش خود را در سیاست خارجی برای این امر به کار بسته کشور امارات متحده عربی است. سیاست­ های ابوظبی در عرصه منطقه ­ای و در قبال جنبش ­های عربی، به خصوص از نظر ماهیت روابط این کشور به عنوان دولتی کوچک با همسایگانش از جمله ایران به عنوان بازیگر سنتی خاورمیانه، در کنار تنش­ های قدیمی دو کشور بر سر مالکیت جزایر سه­ گانه و همراهی امارات در تحریم ­های جهانی علیه ایران، چالش­ های جدیدی را برملا می­ سازد. امارات متحده عربی از زمان تاسیس در 1971، گسترش تجارت و دیپلماسی اقتصادی خود در روابط با ایران را در کنار توسعه توانایی های نظامی و حفظ اتحادهای نظامی/ امنیتی با عربستان سعودی و ایالات متحده آمریکا در دستور کار قرار داده است. امارات متحده عربی با اتخاذ نوعی "استراتژی توازن" پس از بهار عربی در سال 2011، سیاست خود را نسبت به ایران تغییر داده است. در این گزارش به بررسی چگونگی و چرایی رفتار امارات متحده عربی برای تغییر مسیر در قبال همسایه ­ی شمالی خود پرداخته و به این سوال پاسخ داده شده است که آیا امارات عربی متحده می­ تواند دوباره به سیاست سنتی خود در برابر ایران یعنی حصار استراتژیک بازگردد.

یافته ­ی اصلی گزارش این است که راهبرد حصار استراتژیک امارات متحده عربی در قبال ایران حداکثر بهره­ وری سیاسی و اقتصادی را از همکاری با تهران و کاهش خطرات طولانی مدت امنیت ملی بدون شکسته شدن روابط پایدار و سودمند با سایر کشورهای منطقه و قدرت­ های جهانی برای ابوظبی فراهم می ­کند. نتیجه قطعی و مطلوب حفاظ استراتژیک برای امارات این است که که مانع رویارویی مستقیم نظامی با ایران می­ شود. توازن سخت، یعنی راهبردی که امارات عربی متحده پس از 2011 در پیش گرفت، تأثیرات منفی بر وجه ی بین ­المللی این کشور داشته و زمینه ­ساز تنش در روابط این کشور با ایران شده است. با این وجود برخی شاخص­ های اخیر حاکی از آن است که امارات متحده عربی ممکن است به سیاست دفاعی دیرینه خود در قبال ایران بازگردد. مطالعه ­ی سیاست خارجی کشورهای خلیج فارس نشان می ­دهد که برای این کشورها، استفاده از استراتژی توازن بر استفاده از حفاظ استراژی اولویت دارد. در این یادداشت، توضیح داده شده است که چرا امارات متحده عربی سیاست خود را در قبال ایران پس از انقلاب های عربی مجدداً بازسازی کرده و بررسی شده که آیا این امر می­ تواند به شکل­ گیری و تاسیس یک سیاست طولانی مدت برای امارات متحده عربی تبدیل گردد یا خیر؟

برای دانلود PDF گزارش کلیک کنید

e-max.it: your social media marketing partner