گزارش ویژه شماره 27

اقدامات امارات برای خروج از تنگه هرمز از معادلات قدرت

نویسنده: روزبه پارساپور؛ مدیرعامل مرکز مطالعات خلیج فارس

 

تنگه هرمز آبراهه‌ای مهم میان ایران و عمان است که خلیج فارس را به دریای عمان و سپس اقیانوس هند متصل می‌کند. باریک‌ترین نقطه عبور این تنگه بین جزیره لارک ایران و جزیره قوئین بزرگ عمان حدود ۳۳.۶ کیلومتر عرض دارد اما کمی بیش از ۳ کیلومتر آن دارای عمق کافی برای کشتیرانی و باقی مناطق آن صخره‌ای است. در وسیع‌ترین بخش آن نیز تنها در یک نوار حدود ۱۰ کیلومتری، عمق لازم را برای تردید کشتی‌ها دارا است. این در حالی است که در سال‌های اخیر آمریکا با همکاری همپیمانان عرب خود در خلیج فارس و اسرائیل در تلاش هستند اندیشه چندگانه کردن مجاری صدور انرژی از خلیج فارس به نقاط مختلف جهان را عملی کنند. از منظر آمریکا انرژی یکی از متغییرهای ژئوپولیتیکی برای ایران است که میتواند بوسیله آن سایر اهداف منطقه‌ای خود را پیگیری کند، لذا طبیعی است که درصدد باشد این موقعیت را تضعیف نماید تا در صورت بحرانی شدن شرایط خلیج فارس و تنگه هرمز کشورهای عرب بتوانند نفت خود را به راحتی صادر کنند و این ایران باشد که متضرر شود. اکنون امارات و عربستان مجری این طرح آمریکایی هستند تا تنگه هرمز را از دایره قدرت نمایی و نفوذ استراتژیک ایران خارج نمایند.

 

 

برای دانلود فایل PDF این گزارش کلیک کنید.

معادله سوریه در  پرتو خروج امریکا

نویسنده: موسسه آینده پژوهی جهان اسلام

اعلام تصمیم غافلگیرکننده ترامپ با واکنش‌های منفی داخلی و خارجی روبه‌رو شد و حتی استعفای دو تن از مقامات دولتی یعنی وزیر دفاع «جیمس متیس» و نماینده ویژه آمریکا در ائتلاف بین المللی مبارزه با داعش «برت مک گرگ» را به دنبال داشت. این امر سوالاتی را در ذهن تحلیلگران بوجود می‌آورد که گزارش ویژه حاضر تلاش می‌کند به آنان بپردازد: چرا ترامپ تصمیم به خروج نیروهای آمریکایی از سوریه گرفت؟ این تصمیم چه پیامدها و تبعاتی در بحران سوریه و در سطح منطقه‌ای خواهد داشت؟ و خروج نیروهای آمریکایی از سوریه چه معنایی برای استراتژی کلان این کشور در قبال خاورمیانه دارد؟

 

برای دانلود فایل PDF این گزارش کلیک کنید.

 

 

 

بررسی وضعیت سیاسی- امنیتی قرقیزستان و فرصت‌ها و چالش‌های پیش رو

 

نویسنده: راحله چترسفید

پژوهشگر مسائل سیاسی حوزه آسیای مرکزی 

 

چکیده:

جمهوری قرقیزستان کشوری است واقع در آسیای مرکزی که دارای تاریخ سیاسی پرآشوبی است؛ هرچند طی سال‌های اخیر توانسته به درجه‌ای از ثبات دست باید. . اما یکی از مهمترین مشکلاتی که همیشه پیش روی این کشور بوده، استفاده مخالفان سیاسی نظام یا حزب حاکم از احساسات مردمی و گروه‌های ناراضی در جامعه است.  در واقع سازماندهی معترضان به وسیله سیاستمداران طیف اپوزیسیون، بسیار رایج بوده و غالبا در طول سال‌های اخیر در این کشور اتفاق افتاده است. در واقع نظام سیاسی این کشور از دو جهت ضربه پذیر شده است: اول از جانب مردم در پایین هرم قدرت (سطح خرد): کاهش مشروعیت و مقبولیت نظام نزد گروه های اقلیت و ناراضی . دوم: از جانب مخالفان سیاسی در هرم قدرت(سطح کلان) که به تحریک احساسات مردمی جهت نیل به اهدافشان متوسل می شوند. این گزارش نگاهی دارد به بررسی وضعیت سیاسی و امنیتی در قرقیزستان و پس از آن به بررسی چالش ها و فرصتهای حوزه سیاست و امنیت در این کشور خواهد پرداخت.

 

 

 

برای دانلود فایل PDF این گزارش کلیک کنید.

 

از پیمان بغداد تا سپر عربی 1؛ تحقق رویای ناتوی عربی؟

نویسنده: مهدیه معدن نژاد

 

پژوهشگر موسسه آینده پژوهی جهان اسلام

مقدمه

«دونالد ترامپ» از زمان تصدی کاخ سفید همواره شریکان عربی خود در منطقه غرب آسیا را به ایجاد یک پیمان امنیتی منطقه‌ای تشویق کرده است. کابینه دولت ترامپ همچون برخی دیگر از مقامات و تحلیلگران آمریکایی معتقد است این ائتلاف، که از آن به عنوان «ائتلاف استراتژیک خاورمیانه» و یا تعبیر «ناتوی عربی» یاد می‌شود، امکان مقابله با نفوذ ایران و مبارزه با گروه‌های اسلام‌گرای افراطی در منطقه را فراهم می‌کند تا از این طریق بار نظامی، مالی، و استراتژیک مهار نفوذ ایران و جنگ علیه تروریسم از دوش واشنگتن برداشته و به عهده شریکان منطقه‌ای این کشور گذاشته شود. به عبارت دیگر ایجاد و عملکرد موفقیت‌آمیز یک ائتلاف عربی از این جهت برای آمریکا اهمیت دارد که مسئولیت‌پذیری شریکان منطقه‌ای این امکان را بوجود می‌آورند تا واشنگتن بتواند بدون نیاز به استقرار نیروهای نظامی گسترده در منطقه، از طریق منابع بومی با تهدیدات علیه منافع ملی خود مقابله کند...

 

برای دانلود فایل PDF این گزارش کلیک کنید.

 

بسمه‌تعالی

موسسه آینده ‌پژوهی جهان اسلام

گزارش ویژه شماره 23

 

«بررسیSWOT  اقتصادی ـ سیاسی کشور ترکیه»

احسان جعفری‌فر، زینب یزدان‌پناه

  مقدمه

SWOT مخفف چهار عبارت قوت‌ها (Strengths)، ضعف‌ها (Weaknesses)، فرصت‌ها (Opportunities) و تهدیدات (Threats) است. ﮔـﺎم اول در ﻣﺮاﺣـﻞ برنامه‌ریزی تعیین رﺳﺎﻟﺖ، اﻫﺪاف و مأموریت‌های یک ﺳﺎزﻣﺎن اﺳـﺖ؛ پس‌از آن می‌توان از ﻃﺮﯾـﻖ ﺗﺤﻠﯿـﻞSWOT ـ که ﯾﮑﯽ از اﺑﺰارﻫﺎی ﺗﺪوﯾﻦ اﺳﺘﺮاﺗﮋی اﺳﺖ ـ ﺑﺮای ﺳﺎزﻣﺎن مورد نظر اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻃﺮاﺣﯽ ﮐـﺮد ﮐـﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ ﻣﺤـﯿﻂ آن ﺑﺎﺷﺪ. اساسا ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ ﺗﺤﻠﯿﻞ اﯾﻦ اﻣﮑﺎن ﺣﺎﺻﻞ می‌شود ﮐـﻪ اولاً ﺑـﻪ ﺗﺠﺰﯾـﻪ و ﺗﺤﻠﯿـﻞ محیط‌های داﺧﻠـﯽ و خارجی پرداخته و ثانیاً تصمیمات استراتژیکی اتخاذ نمود که قوت‌های سازمان را با فرصت‌های محیطی متوازن سازد.  ﻗﻮاﻋﺪ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﻣﺎﺗﺮﯾﺲ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ SWOT شامل موارد است که در ادامه با هم می خوانیم.

 

برای دانلود فایل PDF این گزارش کلیک کنید.