گزارش "وضعیت ناشناخته: احزاب اسلام گرا فراتر از اخوان المسلمین مصر" یکی از گزارشات منتشره بنیاد Carnegie است که در دسامبر سال 2016 منتشر شده است.

 

احزاب اسلام گرای عرب پس از خیزش های سال 2011 با فرصت ها و چالش های متعددی روبرو شده اند. آنها پس از دهه ها مواجهه با رژیم های مستبد، ناگهان ملزم به هدایت زمینه های جدید و افراطی داخلی، منطقه ای و در درون اسلام گرایی شدند. گروه اخوان المسلمین در مصر شدیدترین و تماشایی ترین افت و خیزها را تجربه کرده است؛ اما تجربیات آن نسبت به دیگر احزاب اسلام گرا که موفق تر عمل کرده اند، غیرمعمول است. این تغییرات به گونه ای موجب پیاده سازی ساختار، ایدئولوژی و راهبرد این احزاب شده است که توقعات و انتظارات طولانی مدت درباره ایده ها و رفتارهای آنها را بر هم زده است.

 

شکست های اخوان المسلمین در مصر اغلب به عنوان نشانه ای از آسیب شناسی وسیع تر در سیاست های اسلام گرایی تفسیر می شود. انتخاب های ضعیف، رفتار انحرافی و شکست کامل اخوان المسلمین پس از سال 2011 به لحاظ ویژگی های ساختار سازمانی و ایدئولوژی اسلام گرایی توصیف شده است. این در حالی است که دیگر سازمان های ملی اخوان المسلمین در مواجهه با تحولات سیاسی منطقه ای اخیر متفاوت تر و موفق تر عمل کرده اند.   

 

انقلاب اخیر در مصر، جهان عرب و ریشه های آن را به لرزه درآورده است. مصر، پرجمعیت ترین کشور عربی و مرکز تاریخی زندگی فکری عرب رکن اصلی راهبرد آمریکا در خاورمیانه بوده، و کشوری است که بعد از اسرائیل بیشترین میزان کمک از ایالات متحده را دریافت می کند. این اولین باری نیست که تمام نگاه جهان به مصر معطوف شده است. نیم قرن پیش، مصر تحت زمامت ناصر تبدیل به رهبر جهان عرب شده و راهنمایی برای تمام کشورهای در حال توسعه شد. در طول تاریخ مصر، بحث هایی شدید به منظور تعریف مصر، آنچه که این کشور می خواهد، و ارتباط آن با جهان در گرفته است و مصریان در حال حاضر فرصتی را برای پاسخ به این پرسش یافته اند. براساس یادداشت کوک، انجام این کار در نظر اکثریت قریب به اتفاق مردم مصر دشوار به نظر می رسد اما در نهایت اگر مصر به دنبال جامعه اقتصادی پویا و پر جنب و جوش سیاسی است، لازم خواهد بود.

کتاب پیش رو تحت عنوان "مبارزه مصر: از ناصر تا میدان تحریر" کتابی است که توسط استیون کوک، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی (CFR) در سال 2011 به رشته تحریر درآمده و می تواند راه گشای خوبی برای تحقیق در روند تاریخ سیاسی و اقتصادی مصر برای پژوهشگران باشد.

 

سوریه تبدیل به کانون ترانزیت گروه های جهادی و افراط گرا به عراق پس از تهاجم ایالات متحده به این کشور در سال 2003 شده است. سیاست های سردرگم و متناقض دولت اوباما در سوریه و عراق به پیچیده تر شدن این بحران دامن زده است. با فهمیدن اشتباهات محاسباتی خود در سوریه و شکست در برکناری اسد از قدرت، ایالات متحده با مشاهده قدرت رو به افزایش گروه های جهادی تلاش کرد که تمامی تقصیرها و سرزنش ها را به سمت ترکیه و متحدان عربی خود معطوف دارد. خیزش داعش برای ایران، به عنوان قدرتمندترین بازیگر بیرونی تاثیرگذار در امور داخلی عراق، این فرصت را فراهم کرد تا بتواند نقش موثرتری در جنگ علیه گروه های جهادی ایفا کرده و قدرت نفوذ خود در عراق و سوریه را افزایش دهد. نظر به کمپین نظامی کنونی برای آزادسازی موصل، بیشتر عراقی ها عمیقا نگران شرایط عراق پس از خروج داعش هستند. در تمامی نواحی عراق این نگرانی وجود دارد که کدام راه حل سیاسی و امنیتی پس از شکست داعش در عراق موثر خواهد افتاد.

گزارش پیش رو با عنوان "سوریه، عراق و مبارزه برای قدرت: آینده های وابسته به هم" در نوامبر 2016 توسط اندیشکده Chatham House منتشر شده است که در آن به بررسی بحران حضور گروه های تکفیری در عراق و سوریه می پردازد.

کتاب "کردهای عراق و ملت سازی" از سری کتاب های منتشره توسط انتشارات Palgrave Macmillan در حوزه علوم سیاسی است که در سال 2012 به چاپ رسیده است.

کمبودهای سیاسی و اقتصادی دولت و موانع پیش روی کردهای عراق با روشن ساختن چگونگی بهره برداری کردهای عراق از حوادث پس از قیام 1991 کردها برای برگزاری انتخابات و تشکیل مجلس، و چگونگی تقویت دولت های منطقه ای خود توسط مقامات پس از جنگ عراق در سال 2003، به خوبی در این کتاب بیان شده است.

با تجزیه و تحلیل چگونگی دستیابی به موفقیت ظاهری کردها در ایجاد یک نهاد فدرال نسبتا مستقل و دموکراتیک در شمال عراق تحت عنوان دولت منطقه ای کردستان (KRG) با وجود مخالفت های شدید خارجی، این کتاب می تواند اطلاعات مفیدی را در خصوص مشکلات و چالش های سیاسی پیش روی کردهای شمال عراق و مقامات آنها ارائه کند.

نویسنده این کتاب، محمد احمد، در این کتاب شرحی تفصیلی درباره مسائل کلیدی پیش روی کردستان عراق را برای خواننده فراهم آورده است. محققان و افراد علاقه مند به مسائل مربوط به کردها و عراق می توانند در این کتاب از مطالب به روز و توضیحات کامل درباره پیشرفت های رخداده در چند سال اخیر استفاده نمایند.

کتاب رابرت رابیل تحت عنوان "مذهب، هویت ملی و سیاست چند مذهبی در لبنان" که توسط انتشارات Palgrave Macmillan در سال 2011 به چاپ رسیده است، ارزیابی جنبش های اسلام گرایی در لبنان را به خواننده ارائه می دهد. در برابر زمینه هویت ملی ضعیف و رقابتی و تعامل بی ثبات میان وابستگی مذهبی و سیاست چند مذهبی، این کتاب در تحلیلی مفصل، پروژه "جامع" اسلام گرایان براساس تحول عملی و ایدئولوژیکی آن را به تصویر می کشد. با تکیه بر منابع عربی، فرانسوی و انگلیسی و هم چنین مصاحبه های شخصی با نخبگان لبنانی، رابیل توانسته است برای ارائه تحلیلی عینی، پایدار و بی پرده از گذشته، حال و آینده لبنان، هدایت تاریخچه سیاسی پیچیده لبنان را به دست گیرد. این کتاب برای کسانی که به دنبال درک کاملی از چگونگی و چرایی شکل گیری نقش تعیین کننده حزب الله در سیاست های لبنان هستند می تواند مفید واقع شود.

رابرت رابیل نویسنده این کتاب، استاد و رئیس تحصیلات تکمیلی دپارتمان علوم سیاسی در دانشگاه فلوریدا آتلانتیک، ایالات متحده است.